 |
ايران از دريچه آمار |
جمعه 08 مرداد 1389 ساعت 4:58به وقت اتريش
|
 |
بسمه تعالي
پيشينه تاريخي
فلات ايران از قديميترين كانونهاي تمدني دوران باستان در آسيا است.
تاريخ اسكان در اين فلات مشخص نيست وليكن شواهد روشني در دست است كه
اين سرزمين از ديرباز مسكوني بوده است. مهاجرت اقوام آريايي به فلات
ايران از هزاره دوم پيش از ميلاد آغاز شد و هخامنشيان در سال 330 قبل
از ميلاد نخستين امپراطوري بزرگ ايران را بوجود آوردند و پس از آن به
ترتيب سلوكيان، پارتيان، ساسانيان، امويان، عباسيان، صفاريان،
سامانيان، آل بويه، غزنويان، سلجوقيان، خوارزمشاهيان، ايلخانيان،
مظفريان، تيموريان، تركمانان، صفويان، افشاريان، زنديان، قاجاريان و
خاندان پهلوي بر اين كشور حكومت كردهاند. در بهمن ماه سال 1357 با
رهبري امام خميني (ره) و با قيام مردم ايران نظام دو هزار و پانصد ساله
شاهنشاهي فرو ريخت و نظام جمهوري اسلامي برپا گرديد.
جغرافياي طبيعي
ايران در قلب خاورميانه قرار دارد و چون پلي درياي خزر را به خليج
فارس و شرق و غرب آسيا را بهم متصل ميكند. برغم واقع شدن در ناحيه خشك
دنيا، ايران از تنوع آب و هوايي برخوردار است بطوريكه ميتوان در يك
زمان از سال چهار فصل را در نقاط مختلف آن مشاهده كرد.
• وسعت: 1648195 كيلومتر مربع (هفدهمين كشور دنيا از نظر وسعت)
• آب و هوا: نسبتاً خشك با متوسط بارندگي 250 ميليمتر در سال
• موقعيت: در خاورميانه و آسياي غربي قرار دارد
• همسايگان: تركمنستان ـ آذربايجان ـ ارمنستان ـ روسيه ـ قزاقستان (در
حاشيه درياي خزر) ـ عمان ـ امارات متحده عربي ـ عربستان ـ كويت ( در
حاشيه درياي عمان و خليج فارس) ـ تركيه ـ عراق ـ پاكستان و افغانستان
• تعداد استانها: 30 استان
• تعداد شهرها: 982 شهر
• تعداد شهرستانها: 324شهرستان
• تعداد دهستانها : 2378 دهستان
• تعداد آباديهاي داراي سكنه: 68122 روستا
• طول مرزها با همسايگان: 8731 كيلومتر
• طول مرزهاي آبي: 2700 كيلومتر
جمعيت و نيروي انساني
كشور ما از نظر تركيب سني جمعيت از جمله جوانترين كشورهاي دنياست و
با توجه به اين جوان بودن ضرورت تامين زمينههاي مشاركت فعال جوانان و
نوجوانان و بهرهگيري از توانمنديهاي آنان و برنامهريزي براي حل
مشكلات آنها يك ضرورت اجتناب ناپذير است.
• جمعيت كل: 47/67 ميليون نفر
• جمعيت شهري: 77/44 ميليون نفر
• جمعيت روستايي: 70/22 ميليون نفر
• پراكندگي جمعيت: 6/41 نفر در هر كيلو متر
• نرخ رشد جمعيت: 4/1 درصد
• نرخ بيكاري: 6/12 درصد
• جمعيت فعال: 6/21 ميليون نفر
• تعداد كاركنان بخش دولتي: 156/2 ميليون نفر
• مذهب رسمي: شيعه اثني عشري
• اديان به رسميت شناخته شده: زرتشتي ، كليمي، مسيحي
• زبان رسمي: فارسي
• خط: الفباي فارسي داراي 32 حرف
• مبدأ تاريخ: هجرت پيامبر اكرم (ص)
حكومت
با سقوط حكومت پهلوي در بهمن ماه سال 1357 جمهوري اسلامي ايران در
كشور بر پا گرديد و مردم با شركت در انتخابات آزاد با 8/99 درصد آرا به
جمهوري اسلامي راي دادند.
• نوع حكومت: جمهوري اسلامي
• زمان استقرار نظام جمهوري اسلامي: 22 بهمن 1357
• ساختار حكومتي: در رأس قوا ولي فقيه و در رأس قوه مجريه رياست جمهوري
ميباشد و اداره امور بر اساس تفكيك قوا استوار است.
• رئيس جمهور عاليترين مقام اجرايي كشور است كه با راي مستقيم مردم و
بمدت 4 سال انتخاب ميشود. قوه مجريه متشكل از 22 وزارتخانه و تعدادي
سازمان و نهاد تحت نظارت معاونين رئيس جمهور ميباشد.
• قوه مقننه: مجلس شوراي اسلامي 290 عضو دارد كه از طريق انتخابات
سراسري به مدت چهار سال برگزيده ميشوند و رئيس آن هر سال توسط
نمايندگان انتخاب ميشود
• قوه قضائيه: رياست قوه قضائيه به مدت پنج سال از سوي مقام رهبري
منصوب ميگردد
• مجمع تشخيص مصلحت نظام: متشكل از 34 عضو و نيز اعضاء محترم شوراي
نگهبان است
• شوراي نگهبان: 12 نفر (شش نفر فقيه عادل منصوب رهبري و شش نفر
حقوقدان به پيشنهاد رئيس قوه قضائيه و انتخاب نمايندگان مجلس شوراي
اسلامي)
شاخصهاي اقتصادي
• واحد پول: ريال
• بودجه سالانه: 968 هزار ميليارد ريال
• ميزان نقدينگي: 418 هزار ميليارد ريال
• نرخ رشد صنعت: 4/7 درصد
• واردات: 795/34 ميليون دلار
• اقلام عمده وارداتي: ماشين آلات سنگين، محصولات غذايي و دامي،
محصولات شيميائي، محصولات الكترونيكي و الكتريكي.
• صادرات: 788/33 ميليون دلار
• اقلام عمده صادراتي: نفت، گاز، محصولات كشاورزي، فرش، خاويار، پسته،
آهن، فولاد، ماشين آلات خدماتي و فني و مهندسي.
• درآمد سرانه: 000/335/12 ريال (تقريباً 1600 دلار)
• شركاي عمده تجاري: امارات _ آلمان _ ايتاليا_ ژاپن _ انگليس
_كرهجنوبي _ هند _ تركيه
• تعداد بنگاههاي صادراتي : 6300 بنگاه
• تعداد اقلام صادراتي : 30 هزار قلم
• بدهي خارجي: 8/16 ميليارد دلار
• ذخاير ارزي: 527/9 ميليارد دلار
• نرخ تورم: 14 درصد
شاخصهاي بخش كشاورزي
• سطح زير كشت: 4/14 ميليون هكتار
• ميزان توليد گندم: بيش از 5/13 ميليون تن
• ميزان توليد جو: 085/3 ميليون تن
• ميزان توليد برنج: 888/2 ميليون تن
• ميزان توليد ذرت: 2 ميليون تن
• ميزان توليد گوشت قرمز: 785 هزار تن
• ميزان توليد مرغ: 1500 هزار تن
• ميزان توليد شير: 720/6 ميليون تن
• ميزان توليد شكر: 1350 هزار تن
• وسعت جنگلها: 142202559 هكتار
• وسعت مراتع: 86103940 هكتار
شاخصهاي بخش صنعت و معدن
• سهم اين بخش در توليد ناخالص داخلي: 11 درصد
• مهمترين صنايع: نفت، گاز، پتروشيمي، فولاد، نساجي و خودروسازي.
• مهمترين صنايع دستي: فرش، گليم ، منبتكاري و سفالسازي.
• تعداد شاغلان: 55560 نفر
• توليد خودرو: 837195 دستگاه
• ميزان توليد فولاد: 10 ميليون تن
• ميزان توليد سيمان: 299/29 ميليون تن
• مهمترين معادن كشور: ذغال سنگ، كانيهاي فلزي، نمك، معادن شيميايي و
سنگ.
• ارزش افزوده توليدات معدني: 4618050 ميليون ريال
• تعداد معادن در حال بهرهبرداري: 2886 واحد
• تعداد معادن بخش عمومي: 343 واحد
• تعداد معادن بخش خصوصي: 2543 واحد
انرژي
انرژي در هر كشور موتور پيشرفت و توسعه ميباشد. دولت جمهوري
اسلامي ايران پس از انقلاب تلاش زيادي در اين زمينه مبذول داشته است.
برق از بخشهاي زيربنائي و عامل حياتي دوام و بقاء گسترش صنايع و
حيات اجتماعي است كه در پيشرفت و توسعه اقتصادي و اجتماعي كشور نقش
مهمي داشته و بعنوان صنعت مادر، محرك اصلي رشد و توسعه فعاليتهاي
زيربنايي گوناگون در اقتصاد بشمار مي رود.
• مجموعه ذخاير نفت و گاز: 80/130 ميليارد بشكه
• ظرفيت توليد نفت: 533/1ميلياردبشكه در سال
• صادرات مستقيم نفت خام: 932 ميليون بشكه در سال
• صادرات فرآوردهاي نفتي : 42 ميليون ليتر در روز
• تعداد پالايشگاهها: 9 پالايشگاه
• ذخاير گاز ايران: 75/26 تريليون متر مكعب
• ميزان پالايشگاز: 6/139ميليونمترمكعبدر روز
• صادرات نفت و گاز: 573/26 ميليارد دلار در سال
• تعداد مشتركين شبكه گاز: 7/5 ميليون مشترك
• تعداد شهرهاي داراي لولهكشيگاز: 614 شهر
• طول لوله كشي گاز شهري: 79 هزار كيلومتر
• توليد محصولات پتروشيمي: 1/13 ميليون تن در سال
• ميزان توليد برق: 164481 هزارمگاوات ساعت
• تعداد روستاهاي داراي برق: 49 هزار روستا
• تعداد مشتركين برق: 8/18 ميليون مشترك
• تعداد خانوارهاي روستايي : 39/4 ميليون
• تعداد سدها (بتن و خاكي): 157 سد « 13 سد قبل از انقلاب، 144 سد پس
از انقلاب»
• تعداد سدهاي در دست احداث: 84 سد
• رتبه در بين كشورهاي سدساز: سوم پس از چين و تركيه
• تعداد مشتركان آب شهري: 240/9 ميليون رشته
• تعداد انشعابات فاضلاب: 081/2 فقره
• تعداد شهرهاي تحت پوشش آب شرب: 760 شهر
بخش بازرگاني
• حجم مبادلات تجاري: 209 هزار ميليارد ريال
• ارزش واردات: 300802700 ميليون ريال • ارزش صادرات غير نفتي:
58202071 ميليون ريال
• تعداد مناطق آزاد تجاري و صنعتي: 6 منطقه
• تعداد مناطق ويژه اقتصادي: 16 منطقه
• ميزان سرمايهگذاري داخلي در مناطق آزاد: 4636 ميليارد ريال
• رشد متوسط سرمايهگذاري: 31 درصد
• تعداد طرحهاي سرمايهگذاري خارجي: 159 طرح
• ميزانسرمايهگذاري خارجي از ابتداي انقلاب:8223755000 دلار
پست و مخابرات
• تعداد تلفنهاي ثابت: 21439549 شماره
• تعداد تلفنهاي همراه: 5075678 شماره
• تعداد روستاهاي داراي ارتباط تلفني: 43800 روستا
• تعداد شهرهاي داراي شبكه تلفن همراه: 771 شهر
• تعداد مرسولات پستي: 382ميليون مرسوله درسال
• تعداد كاربران اينترنت: 5/5 ميليون نفر
راه و ترابري
• طول راههاي كشور: 80720 كيلومتر
ـ آزاد راههاي كشور: 26579 كيلومتر
ـ راه آهن: 7584 كيلومتر
ـ راه اصلي: 25863 كيلومتر
ـ راه فرعي: 37363 كيلومتر
• حمل مسافر توسط راه آهن: 397/17 ميليون نفر درسال
• وزن بار حمل شده توسط راه آهن : 45/29 ميليون تن
• حمل مسافر ناگاون هوايي: 355/9 ميليون نفردر سال
• حمل مسافر جادهاي: 7/217 ميليون نفردر سال
• تعداد فرودگاهها: 53 فرودگاه
شاخصهاي بخش فرهنگي و آموزشي
• تعداد كل دانش آموزان: 335/15 ميليون نفر
• تعداد دانش آموزان مقطع ابتدائي: 20/6 ميليون نفر
• تعداد دانش آموزان مقطع راهنمايي: 371/4 ميليون نفر
• تعداد دانش آموزان مقطع متوسطه: 772/3 ميليون نفر
• تعداد دانش آموزان استثنائي: 72 هزار نفر
• تعداد مدارس غير دولتي: 9414 واحد
• تعداد كل دانشجويان: 117/2 ميليون نفر
• تعداد دانشجويان دانشگاههاي دولتي: 889/888 نفر
• تعداد دانشجويان دانشگاه آزاد: 018/022/1 نفر
• تعداد دانشجويان در مقطع كارداني: 800/487 نفر
• تعداد دانشجويان در كارشناسي: 869/322/1 نفر
• تعداد دانشجويان كارشناسي ارشد: 76588 نفر
• تعداد دانشجويان دكترا و تخصصي: 58674 نفر
• درصد با سوادي افراد بالاي 6 سال: 81/85 درصد
مطبوعات
• تعداد عناوين مطبوعات: 2871 عنوان
• تعداد روزنامه داراي مجوز انتشار: 196 مورد
• تعداد روزنامه در حال انتشار: 119 روزنامه
• تعداد هفته نامه : 286 هفته نامه
• تعداد روزنامه در حال انتشار (محلي): 17 روزنامه
• تعداد روزنامه انگليسي: 4 روزنامه
• تعداد روزنامه عربي: 2 روزنامه
• تعداد روزنامه ارمني: 1 روزنامه
• تعداد روزنامه نابينايان: 1 روزنامه
ساير امور
• تعداد كل شبكههاي تلويزيوني: 42 شبكه
• تعداد شبكههاي استاني : 30 شبكه
• تعداد شبكههاي تلويزيوني سراسري: 6 شبكه
• تعداد شبكههاي تلويزيون بينالمللي: 4 شبكه
• تعداد شبكههاي راديويي: 8 شبكه
• سالنهاي سينمايي فعال: 243 سالن
• تعداد صندليهاي سينما : 131604 صندلي
• تعداد مراجعين به سينماها: 294/16ميليون نفر
• توليد فيلم سينمايي: 62 عنوان
• تعداد كتابخانههاي عمومي: 1580 باب
• تعداد عناوين كتابهاي منتشره: 40930عنوان
• شمارگان كتب منتشره: 753/153 ميليون جلد
• نمايندگيهاي رسانههاي خارجي دركشور:80 دفتر نمايندگي
• جهانگردان خارجي: 585/1 ميليون نفر
• تعداد واحدهاي خدمات بهزيستي: 1693 واحد
• تعداد بيمه شدگان تامين اجتماعي: 16/7 ميليون نفر
• تعداد بيمه هاي خدمات درماني: 5/32 نيليون نفر
• درصد بيمه شدگان: 90 درصد
امور زنان
• جمعيت زنان: 33 ميليون نفر
• نسبت جمعيت زنان به كار جمعيت: 49 درصد
• نسبت معلمان زن از كل آموزگاران: 5/50 درصد
• سهم دانش آموزان دختر از كل: 50 درصد
• سهم دانشجويان زن ورودي به دانشگاهها : 64 درصد
• تعداد دانشجويان دختر: 435635 نفر
• تعداد كارمندان زن در بخش دولتي: 710233 نفر(22%)
• درصد حضور زنان در بخش دولتي: 4/9 درصد
• سازمانها و تشكيلات غير دولتي زنان: 139 سازمان
• تعداد نمايندگان زن در مجلس: 12 نفر
• درصد كرسيهاي زنان در مجلس: 4 درصد
• تعداد ورزشكاران تحت پوشش انجمنهاي ورزش بانوان: حدوداً يك ميليون
نفر
بهداشت و درمان
• ميزان مرگ و مير اطفال زير 5 سال: 33 درهزار
• تعداد موسسات درماني : 738 بيمارستان
• تعداد موسسات درماني وزارت بهداشت : 493 بيمارستان
• تعداد تختهاي بيمارستاني: 203 هزار تخت
• تعداد تختهاي بيمارستاني وزارت بهداشت : 140 هزار تخت • شاخص توزيع
تخت: 1 تخت براي592 نفر
• تعداد پزشكان : 174 هزار نفر
• تعداد مراكز بهداشتي و درماني: 7345 مركز
• تعداد خانههاي بهداشت: 16023 واحد
• تعدا پايگاههاي اورژانس: 438 پايگاه
• تعداد كارخانههاي توليد دارو: 122 باب
• شاخص اميد به زندگي: 70 سال
|
